برای درخواست کارت ملی هوشمند معمولاً به شناسنامه عکسدار، اصل کارت ملی قدیمی (در صورت وجود) و یک شماره تلفن همراه به نام متقاضی نیاز دارید. ثبتنام معمولاً از طریق دفاتر پیشخوان دولت یا سامانه ثبتاحوال انجام میشه و در حین ثبتنام، اثرانگشت و عکس دیجیتال هم از متقاضی گرفته میشه. برای افراد زیر پانزده سال، معمولاً حضور یکی از والدین همراه با مدارک هویتی اضافه لازمه.
بعد از تکمیل فرم درخواست و پرداخت هزینه صدور، یک کد رهگیری به متقاضی داده میشه که برای پیگیری وضعیت صدور کارت از طریق سامانه ثبتاحوال قابل استفادهست. زمان صدور کارت بسته به حجم درخواستها متغیره و معمولاً از چند هفته تا چند ماه طول میکشه. پیامک اطلاعرسانی برای تحویل کارت هم به شماره ثبتشده ارسال میشه.
پر کردن دقیق اطلاعات هویتی و انتخاب دفتر پیشخوان با شلوغی کمتر میتونه روند ثبتنام رو سریعتر کنه. اگر آدرس محل سکونت تغییر کرده، بهتره قبل از ثبتنام، آدرس در سامانه بهروزرسانی بشه تا کارت به آدرس درست ارسال بشه. در صورت گم شدن یا خرابی کارت قبلی هم باید ابتدا از طریق کلانتری گزارش مفقودی ثبت و سپس درخواست کارت جدید داده بشه.
کارت ملی هوشمند علاوه بر اثبات هویت، بهعنوان کارت سلامت، امکان امضای دیجیتال و استفاده در برخی خدمات بانکی و دولتی هم بهکار میره؛ به همین دلیل نگهداری صحیح و جلوگیری از آسیب فیزیکی به تراشه کارت اهمیت زیادی داره. تا زمان دریافت کارت هوشمند، معمولاً کارت ملی قدیمی یا رسید ثبتنام برای انجام امور روزمره هویتی معتبر باقی میمونه، اما بهتره برای اطمینان از اعتبار مدرک در هر سازمان خاص، از قبل استعلام بگیرید.
کارت ملی هوشمند برخلاف نسخه قدیمی، دارای تراشه الکترونیکی است که اطلاعات هویتی، بیومتریک و حتی امکان امضای دیجیتال رو در خودش ذخیره میکنه و امنیت بالاتری در برابر جعل داره. همین ویژگی باعث شده در بسیاری از خدمات دولتی و بانکی جدید، ارائه کارت ملی هوشمند الزامی بشه. اگر کارت ملی قدیمی هنوز معتبره اما نیاز به کارت هوشمند دارید، ثبتنام برای دریافت اون معمولاً هزینه ثابتی داره که در دفاتر پیشخوان اعلام میشه و جدا از هزینههای احتمالی المثنی در صورت مفقودی است. نگهداری کارت در جای خشک و دور از خم شدن یا تماس مستقیم با آهنربا هم به سلامت تراشه داخلی کارت کمک میکنه و از نیاز به درخواست مجدد به دلیل خرابی فیزیکی جلوگیری میکنه. برای اتباع خارج از کشور یا افرادی که مقیم شهر دیگری هستند، برخی خدمات کنسولی یا دفاتر ثبتاحوال استانی هم امکان پیگیری از راه دور رو فراهم میکنن که پیش از اقدام بهتره از طریق سایت رسمی سازمان ثبتاحوال شرایط دقیق اون بررسی بشه.